22/09/2017

Met deze 5 tips verloopt een tolkproces wél soepel

Je hebt al weken maagpijn. Nu besluit je maar eens naar de huisarts te gaan. De huisarts stelt je direct vragen; je eetpatroon? Stress? Maar als je asielzoeker bent, is vertellen wat je mankeert niet makkelijk. Want het woord maag? Dat kennen ze in Eritrea helemaal niet. Daar zeggen ze ‘last van mijn buik’.

Voor een tolk is dit streek- en cultuurgebonden taalgebruik lastig. Kom er door de telefoon maar eens achter dat er ‘maag’ wordt bedoeld wanneer er ‘buik’ wordt gezegd. Deze verwarring kan bij een opdrachtgever irritatie oproepen. Logisch, maar gelukkig te voorkomen. In dit blog lees je hoe je een tolkgesprek wél soepel kunt laten verlopen.

Een OV-chipwattus?

“Kan ik niet gewoon een kaartje kopen in de bus? En contant betalen?

Oh…”

Wij westerlingen denken daar vaak niet over na; contactloos betalen, Tesla’s en bitcoins, just an ordinary day. Toch is het goed even stil te staan bij de beleving van een Eritrese asielzoeker. Op het moment dat zij, via een tolk, een gesprek met je aangaan. Grote kans dat ze die dag al de ene na de andere verbazing over ‘onze’ westerse wereld hebben gehad.

Correct tolken is van levensbelang

Bijvoorbeeld bij medische situaties. Een goede tolk moet daarom voldoen aan een aantal technieken en gedragsregels. Bijvoorbeeld: vertaal letterlijk en wees onpartijdig. Er zijn tolken die het met deze regels niet zo nauw nemen, maar daar heb je als je een professioneel tolkenbureau inschakelt geen last van. Ben je met die gedragsregels altijd verzekerd van een vlekkeloos gesprek? Nee, dat niet.

Dit gaat vaak mis in een tolkproces

Soms heeft een vreemde taal meerdere woorden nodig om iets uit te drukken wat in het Nederlands met één woord duidelijk is. Een vraag vertalen kan daarom langer duren dan je als opdrachtgever verwacht. Het lijkt dan net of de tolk er een eigen draai aan geeft, terwijl dit niet het geval is. Dat wekt irritatie op. Ook komt een tolk uit een andere cultuur en is mogelijk andere omgangsvormen gewend. Daar waar jij graag to the point bent, kan dit voor een tolk heel onprettig zijn. Dit komt de sfeer in een gesprek natuurlijk niet ten goede.

Zo zorg je ervoor dat een tolkproces goed verloopt

Een goede voorbereiding is het halve werk en dit geldt zeker voor een tolkgesprek. Met deze 5 tips maak je het jezelf, je cliënt en de tolk een stuk gemakkelijker!

Tip 1. Wees transparant

Zorg dat je vanaf het het begin open bent. Vind je iets lang duren? Vraag dan meteen waarom iets langer duurt en wacht niet totdat het je gaat irriteren. Zo creëer je een veilige setting waarin de tolk zich vrij voelt om uit te leggen wat er in die specifieke situatie aan de hand is.

Tip 2. Stem vooraf je verwachtingen af met de tolk

Om een gesprek vlotjes te laten verlopen is het goed dat een tolk aangeeft wanneer hij of zij iets uitlegt aan de cliënt. Dan ontstaat er structuur in een gesprek en dat is voor alle partijen prettig. Overleg daarom voorafgaand aan het gesprek met de tolk hoe jullie dit samen aanpakken. Zo voorkom je onduidelijke en warrige gesprekken.

Tip 3. Neem de tijd

Het klinkt heel logisch, toch gebeurt het vaak niet: plan ruim voldoende tijd in voor een tolkgesprek. Tolken in talen als Tigrinya en Arabisch kost door het verschil in vocabulaire tijd en het is zonde als een tolk zijn zinnen niet kan afmaken vanwege tijdnood.

Tip 4. Gebruik de ik-vorm

Vraag de tolk altijd in de ik-vorm praten, bijvoorbeeld: ‘Waar heeft u pijn?’ In plaats van: ‘Kunt u aan de patiënt vragen waar hij pijn heeft?’ Dit scheelt niet alleen tijd, je maakt ook een directere verbinding met je cliënt. En daar gaat het uiteindelijk om.

Tip 5. Wees voorbereid

Heb je vanwege je beroep vaker te maken met asielzoekers of statushouders? Verdiep je dan een beetje in de achtergrond van de meest voorkomende talen en culturen, zoals nu – in de tijd van de vluchtelingencrisis – in die van Syrië en Eritrea. Dan weet je net iets beter waar je mee te maken hebt en dat is voor je cliënt een prettig vertrekpunt voor een gesprek.

Wil je meer weten over hoe zo’n tolkproces in zijn werk gaat?

Neem dan een kijkje op onze tolkenpagina Of wil je direct een professionele tolk bestellen? Dat kan natuurlijk ook! Bel dan naar 020 – 820 2807 en wij helpen je graag verder.