6 tips voor het schrijven van technische teksten

Heeft u ooit een instructiehandleiding gelezen en beseft dat u er geen woord van begreep, ook al was de tekst in het Nederlands geschreven?
Of heeft u ooit een technische documentatiehandleiding laten vertalen, om er daarna achter te komen dat uw inbox verstopt raakte door vragen van vertalers? 

Technisch schrijven is belangrijk voor overdracht van kennis en handelingen. Door middel van een stukje tekst weten mensen in alle landen hoe men een apparaat hoort te bedienen. Of dat nu een afstandsbediening voor de TV is of een MRI-scan. Een fout is snel gemaakt, zo lazen we recent in het AD recent dat een 7 jaar oude vertaalfout tot een boycot van een barbecue maker heeft geleid.

Het doel van technisch schrijven is om lezers informatie te bieden over een complex of technisch onderwerp op een manier die gemakkelijk te begrijpen, kraakhelder en ondubbelzinnig is. En een van de efficiëntste manieren om dit doel te bereiken is het gebruik van controlled language. 

Watiscontrolledlanguage? 

Controlled language is in wezen een beperkte vorm van een natuurlijke taal zoals Engels of Frans.  Aangezien alle natuurlijke talen andere grammaticaregels hebben, volgt hieruit dat de regels voor controlled language van taal tot taal zullen verschillen. 

In het algemeen bestaan alle controlled languages uit: 

  • vereenvoudigde grammaticaregels (die beperkender zijn dan de algemene taal) 
  • een beperkte woordenschat (er is slechts een betrekkelijk aantal woorden toegestaan)

Voordelenvancontrolledlanguage bij vertalen 

Met controlled languages kan de vertaling van technische documentatieworden gestroomlijnd met betrekking tot tijd en kostenefficiency: 

  • Met controlled languages worden bronteksten samenhangender, gestructureerder, begrijpelijker en gemakkelijker leesbaar. 
  • Een beter inzicht in de brontekst draagt bij tot het verlagen van het aantal gestelde vragen of benodigde toelichtingen die de vertalers vragen terwijl zij aan de vertaling werken. 
  • Door het gebruik van controlled languages kunnen taaltechnologieën zoals  vertaalgeheugens en machinevertaling volledig worden benut dankzij de verbeterde structuur en samenhang van de bronteksten. 

Tips voor technischschrijven 

Ongeacht welke aanpak u kiest, zijn controlled languages een kwestie van het aannemen van regels en zich eraan houden. Hier volgen enkele algemene vuistregels om technische schrijvers te helpen bij het schrijven van “gewone taal“, met het doel om het vertaalproces te optimaliseren. 

 

Tip #1:Gebruikgeenwerkwoorden in de lijdendevorm. Dus “Druk de schakelaar in” en niet “De schakelaarmoetwordeningedrukt”. 

Tip #2:Gebruik de tegenwoordigetijd en voorkomhulpwerkwoordenals “zullen”. Dus niet “Druk de schakelaar in. Eenlichtjezalgaanbranden” maar “Druk de schakelaar in en eenlichtjegaatbranden“. 

Tip #3:Gebruikrelatiefkortezinnen. Een zin met meer dan 10 woorden is al te lang. De voorgaande zin heeft 10 woorden, preciesgoed! 

Tip #4:Beperktechnisch jargon tot een minimum. Wees bijtechnischetermen die uwélgebruikt consequent. We kunnenhierbijvoorbeeld “knop” gebruikenalssynoniemvoor “schakelaar”. Denk goedna over welke van de twee termen de doelgroep het eenvoudigstbegrijpt. 

Tip #5:Voorkom het gebruik van afkortingenenerzijds, en van lange, samengesteldewoordenanderzijds. 

Tip #6:Probeeruitdrukkingen en zegswijzentevoorkomen. 

En, omuwtekstennogleesbaarder te maken: 

  • Wees niet bang voorruimtestussen de regels. Probeerniet te veelinformatieopéénpagina te proppen. 
  • Gebruiklijsten en opsommingen, zoalsdeze. 
  • Voegtabellen, diagrammen en afbeeldingen in, maar alleenals ze eenduidelijketoegevoegdewaardehebben. 

Doe ik het wel goed? 

Alsutwijfeltof uwtechnischeinformatiewelsimpelgenoeg is, overweeg dan eenseenvoorbeeldaanuw vertaalbureautesturen. Die werktdag in daguit met documentenwaarindezeprincipeswordengehanteerd 

Hulpmiddelenvoor technisch schrijven 

Zorg er bij het schrijven van technische documentatie voor dat u het juiste hulpmiddel voor technisch schrijven gebruikt om uw content te maken.  

En let erop dat bovenstaande richtlijnen niet van toepassing zijn op welke beginnende literaire schrijver dan ook. Als Shakespeare dit advies had opgevolgd, had de befaamde regel uit zijn sonnet Shall I compare thee to a summer’s day?…” (Zal ik jou vergelijken met een zomerdag?) er dan misschien wel zo had uitgezien: “Je bent een knapperd. 

 Meer over dit onderwerp

Om meer te weten te komen over dit onderwerp kunt u het hierna genoemde artikel of enkele style guides raadplegen. Daardoor kunt u een beter inzicht in controlled languages en helder schrijven krijgen: 

 

Livewords vertaalt onder andere voor: